معرفي واحد عوارض جانبي داروها
New Page 1

معرفی واحد ثبت و بررسي عوارض ناخواسته داروها
Advers Drug Reactions Or ADR
 

  • معرفي واحد عوارض جانبی داروها
    مرکز ثبت وبررسي عوارض ناخواسته داروها (ADR) به عنوان تنها مرکز ملي در سطح کشور به جمع آوري و ثبت گزارش هاي عوارض دارويي مشاهده شده توسط جامعه محترم پزشکي مي پردازد. اين مرکز از سال 1377 به عنوان عضو کامل سازمان جهاني بهداشت در برنامه بين المللي پايش فرآورده هاي دارويي پذيرفته شده است و از آن زمان تاکنون با سازمان مذکور و ساير کشورهاي عضو به تبادل اطلاعات در زمينه عوارض دارويي مي پردازد. هدف از بررسي عوارض دارويي دريافت شده، کاهش مرگ و مير ناشي از عوارض دارويي و پيشگيري از وقوع آنها مي باشد. در بهمن ماه سال 1385، دستورالعمل ثبت عوارض و خطاهای دارویی از سوی معاونت محترم غذا و دارو با تائید وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به کلیه دانشگاههای علوم پزشکی و مراکز بهداشتی درمانی دولتی و خصوصی سراسر کشور ابلاغ گردید و کلیه مراکز ذیربط ملزم به گزارش عوارض و خطاهای دارویی مشاهده شده گردیدند.

  •  تعریف عارضه ناخواسته دارویی:
    براساس تعریف سازمان جهانی بهداشت عارضه ناخواسته دارویی عبارت است از :
    هر نوع واکنش ناخواسته و زیان آور که در دوزهای معمول مورد استفاده برای پیشگیری، تشخیص، درمان بیماری یا تغییر عملکرد فیزیولوژی رخ می دهد .

  • فعاليت هاي اصلي كه در مركز ثبت و بررسی عوارض ناخواسته داروها صورت مي گيرد:

   1) جمع آوري گزارشات مربوط به عوارض ناخواسته دارويي
   2) تجزيه و تحليل آماري به همراه تعيين شدت، شيوع و قطعيت عوارض ناخواسته دارويي
   3) برگزاري جلسات علمي جهت افزايش آگاهي گروه پزشكي در ارتباط با عوارض ناخواسته دارويي
    4)
تلاش در جهت جلوگيري از بروز عوارض ناخواسته دارويي در مراكز درماني ناشي از مصرف غير منطقي داروها و يا تداخلات دارويي

اهداف عمده مرکز ثبت وبررسی عوارض ناخواسته داروها عبارتند از:
1.  شناسايي سريع عوارض و تداخل هاي دارويي كه تا زمان ورود دارو به بازار شناخته نشده اند.
2.  تشخيص افزايش ناگهاني در ميزان وقوع عوارض ناخواسته شناخته شده.
3.  شناسايي ريسك فاكتورها و مكانيسم هايي كه عوارض ناخواسته دارويي تحت آن شرايط رخ مي دهند.
4.  تخمين جنبه هاي كمي زيان هاي ناشي از مصرف داروها.
5.  تحليل و انتشار اطلاعات مورد نياز در تجويز داروها و مقررات دارويي.
6.  پیشگیری از وقوع عوارض دارویی قابل پیشگیری

چه مواردي را مي توان گزارش نمود؟
كليه عوارض مشكوك به مصرف فرآورده هاي درماني از جمله داروها ، فرآورده هاي خوني، واكسن ها، مواد حاجب، مواد مورد استفاده در دندانپزشكي يا جراحي، ‌فرآورده هاي گياهي و محلول هاي لنز قابل گزارش به اين مركز مي باشند.
جهت گزارش يك عارضه، اطمينان از وجود ارتباط قطعي ميان مصرف فرآورده و بروز عارضه ضروري نيست بلكه ترديد به ايجاد عارضه نيز قابل گزارش مي باشد. همچنين كليه عوارض مشاهده شده اعم از خفيف يا شديد، گذرا يا پايدار توسط اين مركز پذيرفته مي شود.

چه افرادی باید عوارض ناخواسته را گزارش نمايند؟
کليه حرف پزشکی، نظير: پزشکان عمومی، داروسازان ، دندانپزشکان، متخصصين رشته های پزشکی و داروسازی و دندانپزشکی، پرستاران و ساير کارکنان حرف پزشکی (بخش دولتی و غیر دولتی) باید عوارض مشاهده شده را به مرکز ثبت و بررسی عوارض ناخواسته داروها گزارش نمايند.

چه زمانی بايد گزارش نمود ؟
حتی الامکان بلافاصله پس از اطلاع از وقوع يک عارضه يا اشتباه دارويی، مورد مشاهده شده را به اين مرکز گزارش نماييد، حتی اگر مدت زمان زيادی از وقوع آن عارضه سپری شده باشد. به منظور پيشگيری از تکرار وقوع و نيز عواقب ناگوار ناشی از عوارض جدی و بر اساس دستورالعمل ثبت و گزارش دهی عوارض و اشتباهات دارويی، تمامی موارد جدی عوارض و اشتباهات دارويی مشمول گزارش دهی فوری (طی 24 ساعت از وقوع يا اطلاع از عارضه) می باشند. ارسال به موقع گزارشهای عوارض و اشتباهات دارويی به مرکز ADR ، اين مرکز را در شناسايی سريع مشکلات دارويی و در نهايت حفظ ايمنی بيماران ياری خواهد نمود.

توجه :

-        در خصوص عوارض جدی مشکوک به مصرف فرآورده های دارویی، اطلاع تلفنی و ارسال نمابر، طی 24 ساعت از وقوع عارضه (تلفن 1490 یا 32422591-056 و نمابر 32381114-056 ) و ارسال فرم زرد رنگ تکمیل شده طی 48 ساعت از وقوع عارضه به مرکز ADR اجباری می باشد.

موارد جدی شامل: کلیه موارد منجر به مرگ یا تهدید کننده حیات، ناتوانی یا نقص عضو مشخص و دائمی، بستری شدن یا طولانی شدن زمان بستری در بیمارستان یا ناهنجاری های مادرزادی می باشند.

-         هنگام گزارش يك عارضه حتي الامكان نام شركت سازنده و شماره سري ساخت را جستجو نموده، گزارش نماييد.

-        هرگز به دليل نامعلوم بودن برخي اطلاعات درخواستي در فرم، از گزارش نمودن عارضه اجتناب نفرماييد.

-        هويت بيمار و گزارشگر محرمانه خواهد ماند

چگونه مي توان عوارض دارويي را گزارش نمود؟
به منظور جمع آوري گزارش هاي عوارض دارويي، فرم هاي زرد رنگي توسط اين مركز تهيه شده است كه در تمامی بخش های بیمارستانی و مراکز درمانی در باکس های مخصوص ADR گذاشته شده اند که می توان پس از تكميل فرم ها آن ها را در باکس مخصوص گذاشت. مسئول ADR بیمارستان فرم ها را جمع آوری و در اختیار این مرکز قرار می دهد.

جمع آوری اين گزارش ها در مرکز ملی، مسئولين دارويی کشور را در مقايسه ميان داروهای مختلف کمک خواهد نمود . علاوه بر آن در صورت گزارش دهی مستمر توسط جامعه پزشکی ، افزايش ناگهانی در نوع يا ميزان بروز عوارض ناشی از يک فراورده به سرعت نمايان گشته ، قابل پيگيری و کشف علت خواهد بود .

ADRعلاوه بر هزينه های مالی می تواند پيامدهای اجتماعی داشته باشد :
 -
ايجاد عدم اعتماد به کارخانه های سازنده دارو
 -
ايجاد مرگ و مير
 -
ايجاد عدم اعتماد به سيستم بهداشتی کشور ( پزشک، داروساز، پرستار و ... )
 -
ايجاد عدم اعتماد به دولت برای حفظ امنيت جانی

عوامل اصلی در بوجود آمدن ADR
*
عوامل مربوط به دارو ( طريقه مصرف ، مقدار مصرف ، مشکلات مربوط به تهيه دارو(
*
عوامل مربوط به بيمار ( تفاوت های فارماکوکينتيک، سن، تفاوت های ژنتيکی، آلرژی های دارويی، عدم آگاهی بيماران (

رعايت نکات موثر در کاهش: ADR
 -
اطلاع پزشک از تاريخچه دارويی بيمار
 -
اطلاع کامل از فارماکولوژی داروهای تجويز شده
 -
اطلاع کامل از مشخصات بيمار
 -
تجويز حداقل دارو

فوايد وجود برنامه ADR در بيمارستان
*
افزايش کيفيت درمان
*
جلوگيری از شکايات حقوقی
*
ارزيابی مشاهدات پزشکان و ديگر حرف پزشکی
*
ارتقا دانش دارويی دست اندرکاران درمان

دلايلی که باعث کاهش گزارشات ADR می گردد :
عدم اطلاع از مکانيسم موجود برای ارسال گزارش
عدم دسترسی به فرم مربوطه
عدم اهميت عارضه از نظر گزارشگر
نداشتن وقت در رابطه با فرم مربوطه
اجتناب از درگيری در کارهای اداری
ترس از شکايت حقوقی و کيفری
عدم اطمينان از بوجود آمدن عارضه ديده شده توسط دارو

به چه دلايلی ADR بايد گزارش شود ؟
*
تعيين کيفيت فراورده های دارويی
*
کاهش ريسک  ADR
*
ارزيابی ايمنی دارودرمانی
*
اندازه گيری درصد شيوع  ADR

 
تاریخ به روز رسانی:
1394/09/01
تعداد بازدید:
2404
كليه حقوق اين وب سايت متعلق به دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني بيرجند مي باشد.
Powered by DorsaPortal